અર્પણનો અર્થ
હિંદુ પરંપરામાં, દિવંગત સ્વજનોને તૃપ્ત કરવા અને તેમનું સન્માન કરવા શ્રાદ્ધ શ્રદ્ધાપૂર્વક કરવામાં આવે છે. પિંડ સ્વર્ગસ્થને અર્પણ કરાતા ભોજનનું પ્રતીક છે; તર્પણ — જેનો શબ્દશઃ અર્થ “તૃપ્ત કરવું” છે — તેમની તરસ છિપાવવા જળ અર્પણ કરે છે. સંકલ્પના શબ્દોમાં, જેમના માટે અર્પણ થાય છે તે વ્યક્તિનું નામ અને કુટુંબનું ગોત્ર બોલવામાં આવે છે.
સિદ્ધપુરમાં અને ગયામાં પિંડદાન
ગયા (બિહાર) પિતા અને પિતૃકુળના પૂર્વજોના પિંડદાન માટેનું સૌથી જાણીતું તીર્થ છે. સિદ્ધપુર માતૃ ગયા તરીકે પૂજનીય છે: અહીં બિંદુ સરોવર ખાતે માતૃગયા પૂજાના ભાગરૂપે માતા માટે પિંડદાન અને તર્પણ કરવામાં આવે છે.
ઇન્ટરનેટ પર “માતૃગયા પિંડદાન” શોધતાં ઘણી વાર ગયા (બિહાર) વિશેનાં પાનાં દેખાય છે. જો આપનો ઉદ્દેશ માતાનું શ્રાદ્ધ કરવાનો હોય, તો તેનું સ્થળ ગુજરાતનું સિદ્ધપુર છે.
પરિવારો પિંડદાન અને તર્પણ ક્યારે કરાવે છે
માતૃગયા પૂજા ઉપરાંત, પરિવારો સામાન્ય રીતે આ પ્રસંગો માટે આ અર્પણ વિશે પૂછે છે:
- વાર્ષિક શ્રાદ્ધ — સ્વજનના અવસાનની તિથિએ દર વર્ષે થતી વિધિ
- પિતૃ પક્ષ (મહાલય) — પૂર્વજોને સમર્પિત પખવાડિયું
- પરિવાર સિદ્ધપુરમાં હોય ત્યારે અન્ય પૂર્વજો માટે શ્રાદ્ધ
વિધિ સામાન્ય રીતે કેવી રીતે થાય છે
શુદ્ધિ અને સંકલ્પ પછી પુરોહિત આપને તર્પણ કરાવે છે, અને પછી પિંડ તૈયાર કરીને અર્પણ કરાવે છે; મંત્રો સંસ્કૃતમાં બોલાય છે અને દરેક ક્રિયા સમજાવવામાં આવે છે. પિંડની સંખ્યા અને ચોક્કસ ક્રમ વિધિ અને આપની કુળ પરંપરા પર આધાર રાખે છે.